Het is de voorlaatste dag in Oekraïne. En ik voel nu al dat ik dit ga missen. Hier word je gezien zoals je bent zonder stempel, zonder vooroordelen, zonder dat iemand je in een vakje probeert te duwen.
Het is anders dan in België, waar je vaak al beoordeeld wordt nog voor je iets hebt gezegd.Hier heb ik opnieuw nieuwe vrienden gemaakt. Nieuwe gezichten, nieuwe verhalen, nieuwe plekken die blijven hangen.
Oekraïne geeft je het gevoel dat je mag bestaan zonder uitleg, zonder masker. Misschien is dat waarom dit land zo snel onder je huid kruipt.Het was weer een ervaring die niemand me ooit kan afnemen.
Een hoofdstuk dat blijft, hoe luid of stil de dagen ook waren. Hopelijk verloopt de nacht zonder bombardementen. Dat de lucht rustig blijft, dat de stad kan slapen.
En dat ik morgenavond gewoon de trein kan nemen richting Przemyśl zonder sirenes, zonder onderbreking, gewoon een vertrek zoals het hoort.Maar wat er ook gebeurt: deze dagen blijven. Deze mensen blijven. Oekraïne blijft.
Vandaag stond ik bij een begrafenis van het Internationaal Legioen. Twee Amerikaanse soldaten, gesneuveld aan het front. Twee jonge mannen die hier kwamen om Oekraïne te helpen, en nu terugkeren naar hun families in stilte.
Het verdriet hing overal. Niet als een moment, maar als een gewicht dat iedereen meedroeg.
Wat me het meest raakte, was hoe sterk ze aan elkaar hangen. Soldaten, vrijwilligers, medici, vrienden… allemaal één geheel. Je ziet het pas echt wanneer je er middenin staat: hoe broederschap niet alleen een woord is, maar een manier van overleven. Zelfs de gewonde soldaten kwamen, strompelend, steunend op elkaar, om afscheid te nemen. Brothers in arms letterlijk en figuurlijk.
Het was een eer dat ik dit mocht fotograferen. Niet als buitenstaander, maar als getuige.
Na de begrafenis volgde een herdenking op het Maidanplein. Kaarsen, vlaggen, stilte. Een stad die al zoveel heeft gezien, maar toch elke keer opnieuw stilstaat bij haar helden. Je voelt hoe zwaar het is voor iedereen die erbij is. Hoe deze oorlog levens breekt, families verscheurt, en toch mensen dichter bij elkaar brengt.
En dan komt het besef: dit alles gebeurt door een nutteloze oorlog die Poetin heeft ontketend. Een oorlog die niemand had moeten voeren. Een oorlog die alleen verlies kent.
Maar vandaag zag ik ook iets anders. Iets dat sterker is dan geweld: verbondenheid.
De manier waarop ze elkaar dragen, hoe ze afscheid nemen, hoe ze blijven staan ondanks alles… dat is misschien het meest menselijke wat er bestaat.
Reactie plaatsen
Reacties